ในเช้าวันที่ 8 กันยายน 2022 ณ ปราสาทบัลมอรัล คณะแพทย์หลวงได้ประเมินพระอาการของสมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2 และมีความเห็นว่าพระองค์จะยังทรงมีพระชนม์ชีพต่อไปได้อีกหลายชั่วโมง เมื่อทรงทราบเช่นนั้น เจ้าชายชาร์ลส์จึงตัดสินใจเสด็จออกไปเปลี่ยนพระอิริยาบถบริเวณรอบปราสาทเพื่อสงบพระทัยหลังจากที่ทรงเฝ้าดูพระอาการมาอย่างใกล้ชิดตลอดทั้งคืน โดยมีบันทึกระบุว่าพระองค์ทรงออกไปเดินเล่นพักผ่อนและเก็บเห็ดป่าในบริเวณนั้นตามความโปรดปราน
อย่างไรก็ตาม ในระหว่างที่เจ้าชายชาร์ลส์กำลังขับรถยนต์พระที่นั่งกลับมายังปราสาท พยาบาลที่เฝ้าถวายการดูแลอยู่ที่ข้างแท่นบรรทมกลับพบว่าจังหวะการหายใจของพระราชินีหยุดนิ่งลงอย่างกะทันหันและเงียบเชียบในขณะที่พระองค์กำลังบรรทมหลับ แพทย์หลวงจึงรีบเข้าตรวจสัญญาณชีพและยืนยันการสวรรคตอย่างเป็นทางการในเวลา 15:10 น. ซึ่งในวินาทีที่เจ้าชายชาร์ลส์เสด็จเข้าเขตปราสาท ข้าราชบริพารได้แจ้งข่าวสำคัญนี้และเรียกขานพระองค์ว่า “ฝ่าบาท” (Your Majesty) เป็นครั้งแรก ซึ่งเป็นรหัสที่ทำให้พระองค์ทรงทราบทันทีว่าบัดนี้ได้ทรงขึ้นครองราชย์เป็นกษัตริย์พระองค์ใหม่แล้ว
ภายหลังจากที่ความสูญเสียเกิดขึ้นเพียงไม่กี่ชั่วโมง เจ้าหน้าที่สำนักพระราชวังได้เริ่มดำเนินการตามระเบียบขั้นตอนปกติในการจัดการทรัพย์สินและเอกสารค้างส่งขององค์มหากษัตริย์ และได้ตรวจพบ “กล่องแดง” (Red Box) ซึ่งเป็นกล่องไม้บุหนังสำหรับบรรจุเอกสารราชการวางอยู่ที่ข้างแท่นบรรทม เมื่อเปิดออกดูภายในจึงพบกับหลักฐานที่แสดงว่าพระองค์ทรงงานจนถึงวาระสุดท้ายอย่างแท้จริง เพราะในกล่องมีรายชื่อบุคคลที่พระองค์ทรงคัดเลือกให้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ชั้นสูง (Order of Merit) ที่ทรงลงพระปรมาภิไธยอนุมัติไว้เรียบร้อยแล้วเพียงไม่กี่ชั่วโมงก่อนสวรรคต
นอกจากงานราชการแล้ว เจ้าหน้าที่ยังพบซองจดหมายปิดผนึก 2 ฉบับที่พระองค์ทรงเตรียมไว้ล่วงหน้าอย่างรอบคอบ โดยฉบับหนึ่งจ่าหน้าถึงเจ้าชายชาร์ลส์ และอีกฉบับจ่าหน้าถึง เซอร์ เอ็ดเวิร์ด ยัง เลขานุการส่วนพระองค์ ซึ่งจดหมายและเอกสารในกล่องแดงชุดนี้ได้กลายเป็นกลไกสำคัญในการบริหารราชการแผ่นดินต่อทันที
ปัจจุบันพระศพถูกบรรจุอยู่ในโลงไม้โอ๊กที่บุตะกั่วหนาแน่นเพื่อรักษาสภาพพระศพตามโบราณราชประเพณี ซึ่งมีน้ำหนักรวมกว่า 250 กิโลกรัม และถูกอัญเชิญไปประดิษฐาน ณ ห้องโถงหลวงใต้ดินของโบสถ์เซนต์จอร์จ ภายในปราสาทวินด์เซอร์ เพื่อพักผ่อนอย่างสงบตลอดกาล
เรียบเรียง: Chertisha Monhai
ที่มา: หนังสือ “Charles III: New King. New Court. The Inside Story.”, บันทึก (Memorandum) ของ เซอร์ เอ็ดเวิร์ด ยัง (Sir Edward Young)